BİLSEM’DE EĞİTİM ETKİNLİKLERİ

BİLSEM etkinlikleri, Bilim ve Sanat Merkezlerine kayıtlı özel yetenekli öğrencilerin okul saatleri dışında katıldığı atölye, proje, gezi ve kamp çalışmalarının tamamını kapsar. Bu etkinlikler Millî Eğitim Bakanlığının Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesine göre planlanır ve her öğrencinin bulunduğu program aşamasına göre farklılaşır.

Çocuğu BİLSEM’e yeni yerleşen velilerin en çok merak ettiği konu, merkezde tam olarak ne yapıldığıdır. Bu yazıda etkinliklerin ne zaman yapıldığını, hangi türde çalışmalar olduğunu, nasıl değerlendirildiğini ve evde hangi çalışmalarla desteklenebileceğini bulacaksınız.

BİLSEM etkinlikleri nedir?

BİLSEM, örgün eğitimin yerine geçen bir okul değildir. Öğrenci kendi okuluna devam ederken haftanın belirli günlerinde merkeze gelir ve orada yeteneğine uygun çalışmalara katılır. Bu çalışmaların hepsine kısaca BİLSEM etkinlikleri denir.

Yönergeye göre etkinlikler proje tabanlı, disiplinler arası, zenginleştirilmiş ve farklılaştırılmış bir anlayışla hazırlanır. Yani öğrenci okulda gördüğü konuların tekrarını yapmaz. Bunun yerine bir problemi araştırır, bir ürün tasarlar, bir deney kurar ya da bir sanat çalışması üretir. Amaç bilgi yüklemek değil, üst düzey düşünme becerilerini çalıştırmaktır.

Değerler eğitimi de bu etkinliklerden ayrı tutulmaz. Sorumluluk, iş birliği, dürüstlük gibi konular ayrı bir ders olarak değil, yapılan çalışmaların içine yedirilerek verilir.

BİLSEM etkinlikleri ne zaman ve nasıl planlanır?

Etkinlikler öğrencinin okulda olduğu saatlerin dışında, hafta içi öğleden sonra ya da hafta sonu olacak şekilde planlanır. Bir ders saati 40 dakikadır. Haftalık süre programa göre değişir; yönergede bu aralık 4 ile 12 ders saati arasında tanımlanmıştır. Uyum programındaki bir öğrenci ile proje aşamasındaki bir öğrencinin haftalık yükü aynı olmaz.

Çalışmalar küçük gruplarla yürütülür. Bu, BİLSEM’i sınıf ortamından ayıran en belirgin özelliklerden biridir. Öğretmen her öğrenciyi yakından izleyebilir, etkinliği grubun ilgisine göre değiştirebilir.

Yıllık plan Bakanlığın her yıl yayımladığı çalışma takvimine göre yapılır. Merkezler bu takvime bağlı kalarak kendi etkinlik programlarını hazırlar. Yarıyıl ve yaz tatillerinde ise normal program durur, yerine yaz okulu, kış okulu ve öğrenci kampları girer.

Hangi günlerde ve saatlerde geleceğiniz, kayıt sonrasında merkez tarafından size bildirilir. İl ve merkez bazında farklılıklar olabildiği için kesin programı kendi BİLSEM’inizden öğrenmeniz gerekir.

Program aşamalarına göre BİLSEM etkinlikleri

BİLSEM’de eğitim beş aşamalı bir yapıda ilerler ve her aşamanın etkinlik türü farklıdır. Aşamaların ayrıntılı anlatımı için BİLSEM’de nasıl bir eğitim var yazımıza bakabilirsiniz. Burada yalnızca etkinlik açısından ne değiştiğini özetliyoruz.

Uyum programında etkinlikler tanışma ve alışma amaçlıdır. Öğrenci merkezi, öğretmenlerini ve arkadaşlarını tanır. Toplam 40 ders saati sürer ve iki ayı geçmez.

Destek eğitim programında iletişim, iş birliği, problem çözme ve araştırma gibi temel beceriler çalışılır. Etkinlikler tek bir derse bağlı değildir; bir çalışma içinde matematik, fen ve Türkçe bir arada kullanılabilir.

Bireysel yetenekleri fark ettirme programında öğrenci farklı disiplinlerdeki atölyeleri dener. Amaç, çocuğun hangi alanda daha istekli ve başarılı olduğunu ortaya çıkarmaktır. Bu aşama genellikle üç eğitim öğretim yılı sürer.

Özel yetenekleri geliştirme programında öğrenci belirlenen alanlarda derinleşir. Etkinlikler daha yoğun ve daha uzmanlaşmış hale gelir. Müzik ve görsel sanatlar alanındaki öğrenciler için bu aşama daha uzun sürer.

Proje üretimi ve yönetimi programında ise öğrenci danışman öğretmeniyle birlikte her yıl en az bir proje hazırlar. Etkinliğin merkezinde artık öğrencinin kendi çalışması vardır.

BİLSEM’de yapılan etkinlik türleri

Program aşaması ne olursa olsun, merkezlerde karşınıza çıkacak etkinlikler birkaç ana başlıkta toplanır.

Atölye ve grup çalışmaları

BİLSEM etkinliklerinin büyük bölümü atölyelerde geçer. Robotik, kodlama, fen deneyleri, matematik oyunları, drama, resim ve müzik atölyeleri en yaygın olanlardır. Hangi atölyelerin açılacağı merkezin öğretmen kadrosuna ve fiziki imkânlarına göre değişir. Bir merkezde astronomi atölyesi varken bir diğerinde seramik atölyesi öne çıkabilir.

Proje çalışmaları

Proje, BİLSEM’in temel çalışma biçimidir. Öğrenci bir soru belirler, araştırır, veri toplar ve sonucu bir ürün ya da sunumla paylaşır. Küçük sınıflarda projeler grup halinde ve öğretmen yönlendirmesiyle yapılır. İlerleyen aşamalarda öğrenci kendi projesini yürütür ve en az iki ilerleme raporu hazırlar. TÜBİTAK araştırma projeleri yarışmalarına katılım da çoğu merkezde bu çalışmaların doğal bir uzantısıdır.

Geziler, konferanslar ve kültürel etkinlikler

Müze ve üniversite ziyaretleri, bilim festivalleri, konser ve sergi gezileri etkinlik takviminin parçasıdır. Bu geziler boş zaman doldurma amaçlı değildir; genellikle sürmekte olan bir atölye ya da proje çalışmasıyla ilişkilendirilir. Öğrenciler ayrıca konferans ve söyleşilere katılır, bazı merkezlerde kendileri de sunum yapar.

Yaz okulu, kış okulu ve kamplar

Tatil dönemlerinde düzenlenen yaz okulu, kış okulu ve öğrenci kampları BİLSEM etkinliklerinin en çok merak edilen kısmıdır. Bu dönemlerde daha yoğun ve tematik çalışmalar yapılır; birkaç gün süren doğa kampları ya da bir haftalık bilim okulu gibi. Ayrıntılar için BİLSEM yaz okulu yazımıza göz atabilirsiniz.

Değerler eğitimi ve sosyal sorumluluk

Sosyal sorumluluk projeleri, çevre çalışmaları ve toplum hizmeti etkinlikleri de programda yer alır. Özel yetenekli çocukların yalnızca akademik değil, sosyal yönden de gelişmesi hedeflenir.

Etkinlikler nasıl değerlendirilir?

BİLSEM’de not verilmez, karne yoktur. Bunun yerine öğretmenler etkinlikler boyunca gözlem yapar ve bu gözlemleri kayıt altına alır. Her program sonunda bu kayıtlar rehberlik öğretmenine iletilir ve öğrencinin bir sonraki aşamaya geçişi çoklu değerlendirme yöntemiyle kararlaştırılır.

Merkezler ayrıca her dönem sonunda yaptıkları etkinlikleri raporlayarak Bakanlığa sunar. Veliler için bu, çocuğun gelişiminin düzenli olarak izlendiği anlamına gelir. Merkezden çocuğunuzun hangi etkinliklere katıldığını ve nasıl bir gelişim gösterdiğini sorabilirsiniz.

Evde yapılabilecek BİLSEM etkinlikleri

“BİLSEM etkinlikleri” ifadesini arayan velilerin bir kısmı merkezdeki çalışmaları değil, çocuklarını sınava hazırlamak ya da BİLSEM’deki çalışmaları evde desteklemek için yapılabilecek etkinlikleri merak eder. İki durumda da işe yarayan birkaç çalışma türü vardır.

Benzeşim, matris, örüntü tamamlama, şifreleme ve gölge eşleştirme çalışmaları BİLSEM tanılama sürecinde karşılaşılan soru tiplerine yakındır. Bu tür çalışmaları dikkat geliştirme etkinlikleri yazımızda örneklerle anlattık.

Akıl ve zeka oyunları hem sınav hazırlığı hem de merkezdeki atölyelere alışma açısından faydalıdır. Hangi oyunların ne kazandırdığını akıl ve zeka oyunları nedir yazısında bulabilirsiniz.

Sınıf seviyesine göre hazırlanan deneme sınavlarımız da soru tiplerini tanımak için kullanılabilir: 1. sınıf, 2. sınıf ve 3. sınıf BİLSEM deneme sınavları.

Bir uyarı: evde yapılan çalışmalar merkezdeki etkinliklerin yerini tutmaz. Amaç çocuğu ezberci bir hazırlığa sokmak değil, merak ettiği konularda düşünmesine alan açmaktır.

Sık sorulan sorular

BİLSEM etkinlikleri hangi gün ve saatlerde yapılır?

Etkinlikler öğrencinin okul saatleri dışında planlanır. Çoğu merkezde hafta içi öğleden sonra ya da hafta sonu grupları vardır. Kesin gün ve saatler merkeze göre değiştiği için kayıt sonrasında kendi BİLSEM’inizden öğrenmeniz gerekir.

BİLSEM etkinlikleri haftada kaç saat sürer?

Bir ders saati 40 dakikadır. Haftalık süre öğrencinin bulunduğu programa göre 4 ile 12 ders saati arasında değişir. Uyum ve destek aşamasında süre daha kısa, özel yetenek ve proje aşamasında daha uzundur.

BİLSEM etkinlikleri ücretli mi?

Hayır. Bilim ve Sanat Merkezleri Millî Eğitim Bakanlığına bağlı devlet kurumlarıdır ve eğitim ücretsizdir. Gezi ve kamp gibi bazı etkinliklerde ulaşım ya da konaklama için küçük katkı payları istenebilir; bu durum merkezden merkeze değişir.

BİLSEM etkinliklerine devam zorunlu mu?

Evet. Yönergeye göre bir eğitim öğretim yılında özürsüz devamsızlık toplam eğitim süresinin yüzde 30’unu geçemez. Devamsızlığı yüzde 20’ye ulaşan öğrencinin velisine uyarı yazısı gönderilir.

BİLSEM etkinlikleri okul derslerini aksatır mı?

Etkinlikler okul saatleri dışında olduğu için doğrudan bir çakışma yaşanmaz. Yine de haftalık yük arttıkça çocuğun dinlenme zamanı azalabilir. Yorgunluk ya da isteksizlik fark ederseniz merkezdeki rehberlik öğretmeniyle görüşmek en doğru adımdır.

BİLSEM’de hangi atölyeler var?

Robotik, kodlama, fen bilimleri, matematik, drama, görsel sanatlar ve müzik en yaygın atölyelerdir. Açılan atölyeler merkezin öğretmen kadrosuna ve donanımına göre değiştiği için her merkezde aynı seçenekler bulunmaz.

BİLSEM etkinliklerinde not veriliyor mu?

Hayır, not ya da karne uygulaması yoktur. Öğretmenler gözlem kayıtları tutar ve öğrencinin bir sonraki programa geçişi bu kayıtlara dayanan çoklu değerlendirmeyle belirlenir.

Yaz tatilinde BİLSEM etkinlikleri devam eder mi?

Normal program tatilde durur; yerine yaz okulu ve öğrenci kampları düzenlenir. Bu çalışmaların süresi ve içeriği merkezin planına göre değişir. Ayrıntı için BİLSEM yaz okulu yazımıza bakabilirsiniz.

Evde BİLSEM etkinlikleri yapmak için hangi kaynaklar kullanılabilir?

Benzeşim, matris, örüntü ve şifreleme çalışmaları içeren etkinlik kitapları, akıl ve zeka oyunları ile sınıf düzeyine uygun deneme sınavları kullanılabilir. Bilsem Zeka uygulamasındaki deneme sınavları ve etkinlikler bu amaçla hazırlanmıştır.

Bu yazıdaki etkinlik planlaması, program süreleri ve devam kuralları Millî Eğitim Bakanlığı Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesine dayanmaktadır. Yönerge güncellendikçe süreler ve uygulamalar değişebilir; güncel bilgi için merkezinizle iletişime geçin.

BİLSEM tanılama sürecine hazırlanan öğrenciler için deneme sınavları, etkinlikler ve canlı derslerimiz Bilsem Zeka uygulamasında sizi bekliyor.